Potez Milorada Dodika kojim se nastavlja relativizacija i negiranje genocida, bez ikakvih pravnih ili političkih posljedica, još jednom je ogolio stvarni odnos snaga u Bosni i Hercegovini. Iako zakonski okvir formalno postoji, njegova neprimjena pokazuje da institucije države nisu u stanju – ili nemaju političku volju – da se suprotstave otvorenom kršenju zakona od strane najviših funkcionera iz Republike Srpske. Time se zakon pretvara u deklarativni dokument, a ne u obavezujući instrument.
Posebno se razotkriva slabost tzv. Trojke, koja je svoj politički legitimitet gradila na narativu “normalizacije”, kompromisa i navodnog smirivanja političkih tenzija. U praksi, taj pristup se sveo na defanzivnu politiku izbjegavanja konflikta, čak i kada je riječ o fundamentalnim pitanjima poput poštivanja sudskih presuda i zaštite dostojanstva žrtava genocida. Izostanak jasne, odlučne reakcije šalje poruku da je stabilnost vlasti važnija od vladavine prava.
Sarajevska opoziciona scena dodatno doprinosi ovom utisku nemoći. Umjesto artikulisane, strateške i institucionalne borbe, reakcije se često svode na saopštenja, moralne osude i medijske istupe koji ne proizvode konkretan politički pritisak. Taj “minderski” pristup – politika iz sigurnosti salona i društvenih mreža – ne predstavlja stvarnu prijetnju etnonacionalističkoj agendi koja se sistematski i disciplinovano provodi.
Dodik ovakvom retorikom ne testira samo granice zakona, već i granice strpljenja međunarodne zajednice i domaćih političkih aktera. Svaki put kada izostane sankcija, njegova pozicija se dodatno učvršćuje, a ideja da je država sposobna da se sama zaštiti postaje sve slabija. U tom kontekstu, neosuđeno psovanje genocida nije incident, već simptom dublje političke bolesti – države u kojoj su institucije taoci političkih dogovora, a pravda selektivna kategorija.
Dok god odgovor na ovakve poteze ostaje mlak i fragmentiran, Dodik i slični akteri neće imati razlog da promijene ponašanje. Odgovornost za to ne leži samo na njima, već i na onima koji su preuzeli vlast obećavajući promjenu, a danas demonstriraju granice vlastite političke hrabrosti i kapaciteta.
