Najava „novog udara na BiH“ i poteza koji navodno prijeti suverenitetu i ustavnom poretku najčešće se odnosi na političke odluke ili najave iz entiteta Republika Srpska ili reakcije međunarodnih aktera koje izazivaju ozbiljne političke tenzije.
U ovakvim situacijama obično je riječ o jednoj od nekoliko stvari:
- Najave donošenja entitetskih zakona koji su u suprotnosti s odlukama Ustavnog suda BiH.
Kada vlasti Republike Srpske najave da neće poštovati ili će „staviti van snage“ odluke Ustavnog suda BiH na teritoriji entiteta, to se tumači kao direktan udar na ustavni poredak, jer su odluke tog suda konačne i obavezujuće na cijeloj teritoriji države. - Pokušaji prenosa nadležnosti sa države na entitet.
Povremeno se pojavljuju inicijative za „vraćanje nadležnosti“ u oblastima kao što su odbrana, pravosuđe, indirektni porezi ili sigurnosne agencije. Takvi potezi izazivaju snažne reakcije, jer bi jednostrano povlačenje iz državnih institucija moglo predstavljati kršenje Dejtonskog mirovnog sporazuma. - Referendumske inicijative ili prijetnje secesijom.
Svaka najava referenduma o statusu entiteta ili otcjepljenju izaziva zabrinutost u zemlji i međunarodnoj zajednici, jer se to smatra prijetnjom teritorijalnom integritetu i suverenitetu BiH. - Reakcije visokog predstavnika (OHR).
Ako visoki predstavnik najavi korištenje bonskih ovlasti – poput nametanja zakona ili smjena zvaničnika – to takođe podiže političke tenzije i izaziva oštre reakcije, posebno iz Republike Srpske.
Važno je naglasiti da se u javnom prostoru često koriste dramatični naslovi poput „udar na BiH“, iako je u suštini riječ o političkom sukobu oko nadležnosti i tumačenja Dejtonskog sporazuma. Takve formulacije imaju za cilj privući pažnju i pojačati osjećaj hitnosti ili opasnosti.
